Blaise Pascal: itlahtollo iruleta malakatl
Tlamatini tlen tlapowalistli tlen miakpa kiitaj keme ixtlamatketl malakatl, wan tlen kinekiya kichiwas seyok tlamantli.

Pascal (1623–1662) kiyehyekoj tlatekipanoloni tlen nochipa olinis ipan 1650 xiwitl. Malakatl tlen achi amo kipia tlamimikilistli tlen kitlaliliaj weliskia ikolij irotor ruleta; tlen kiitaj keme itlachiwal san tlahtolli tlen wehkawkayotl, amo tlen moihkuiloj.
Tlamatini
Blaise Pascal kichiw se calculadora mecánica kemaj kipiyaya kaxtolli wan nawi xiwitl, kinextij tlamantli ipan geometría proyectiva kemaj ok telpochtli, kichiw tekitl tlen tlaixpewalli ika presión wan vacío, wan ipan 1654, ipan amatlahkuilolli iwan Pierre de Fermat, kiyektlalij “tlatemolli tlen puntos”: kenihki melawak motlaxelos tomin tlen se mawiltilistli tlen san ijkon mochiwa tlen mokotonki. Intlanankililis, kitlaxelos ika probabilidadtlapowalistliProbabilidadKesky welis kisa se tlamantli, ipan 0 hasta 1 noso 0% hasta 100%. Se tlapowalli: 1/37 = 2.70%.Xikpowa nochi → tlen sesen mawiltiani kitlanisia tla mawiltilistli ok yaskia, yeh ipewalis patiyotl tlen mochiyatlapowalistliPatiyotl tlen mochiyaTlen kiski ipan promedio ipan sese apuesta ipan miak malakacholistli. −1/37 tlen tomin tlen tiktlalia ipan nochi apuesta tlen Europa.Xikpowa nochi →. Nochi itlapowalis EV ipan ini sitio walaj tlen nopa amatlahkuilolli.

Onkaya se máquina ruleta tlen Blaise Pascal?
Ipan tlahko 1650 xiwitl Pascal kitekipanoj se máquina tlen nochipa olinis wan kiihtoaj ke kichiw se malakatl tlen kwali motlamachiwi tlen wehkawak malakachoaya ika achi tlamimikilistli. Tlahtolli tlen ini malakatl mochiw irotortlatekipanoloniRotorItlaxelol malakatl tlen malakachowa wan kipia kaltsintli.Xikpowa nochi → ruleta mokuepa ipan miak amoxtli tlahtollotl wan amo monextia ipan niyon se amatl tlen achtopa. Weliskia ke itekiwahkawan altepetl tlen spa ipan siglo 18 kitekiwijkej tokaitl para kinamakaskej. Amo yeh tlamantli tlen Laboratorio kiselisia ika ini tlanextilli.
Probabilidad, ika itlahtol wan ika totlahtol
Amatlahkuilolli tlen 1654 amo kitenewaj ruleta, pampa ayamo onkaya. Kitlahtlaniaj: ome mawiltianimej kinekij eyi puntos para kitlaniskej tomin; motelkiaj ipan 2–1; kenihki motlaxelos tomin? Itlanankililis Pascal kitekiwia tlen axkan tiktokayotiaj patiyotl tlen mochiya ika condición wan se tlahtolli recursivo tlatsintlan ikwawiyo tlen nochi tlen weliskia mochiwas. Huygens kipoj amatlahkuilolli wan ipan 1657 kikixtij achtopa amoxtli tlamachtilli tlen tlen mochiya. Tlahtolli “expectation” iaxka.
Pascal wan Fermat kiyektlaliaj tlatemolli tlen puntos: patiyotl tlen mochiya keme ipatiw melawak tlen se lugar.
Huygens, De Ratiociniis in Ludo Aleae: achtopa amatl tlen omotlapalkopinki tlen tlen mochiya.
Jakob Bernoulli, Ars Conjectandi: inawatil miak tlapowalli.
Ruleta motlapowa ipan París. Nochi tlaxtlawilli yeh 36/n − 1: EV = −1/37 (noso −2/38).
Itlayehyekol chi-cuadrada tlen Pearson, monextia ika malakacholistli tlen ruleta.
Nochi tlen panixpa, ipan ini sitio, ipan se navegador.
Apuesta
Itlahtol Pascal tlen okachi motenewa tlen apuesta amo ika ruleta, ika Dios: “apuesta” ipan Pensées tlen kiitta neltokalistli keme se apuesta ika se tlaxtlawilli tlen amo tlami. Yeh se tlahtolli ika patiyotl tlen mochiya, wan yeh achtopa weltah se kitekiwij teoría tlen kenihki se kixeloa tlen kichiwas para kiyolchikawas se tlamantli. Mawiltianimej tlen kitenewaj Pascal para malakatl kitenewaj Pascal tlen amo yeh; tlen moneki yeh tlen kinextij kenihki se kitlalia ipatiw se apuesta.
Tlen tlawetskiltia
Tla Pascal kichiw noso amo achtopa malakatl ruleta, mawiltilistli kwali kinextia inelli tekiw: se tlatekipanoloni tlen se tlakatl tlen kinextij ke amo welis tikpias se tlamantli ika amo tlen (tlen nochipa olinis amo welis; tlen mochiya amo mopoloa), tlen motekiwia para kinextis nopa san tlamantli ika miak millón mawiltianimej ipan se xiwitl.
Tlatlanilli
Nemiya iwan mawiltianimej ipan París ipan ipewalis 1650 xiwitl, ijkon ahsik tlatemolli tlen puntos ika Chevalier de Méré. Amo onka amatl kampa nesi ke mawiltiaya ika tomin ika melawak.
Pampa yeh se kwali tlahtolli wan pampa itlakamej casino tlen siglo 19 kiyolpakiaj. Xikihto okseppa ika se tlahkuilolli tlatsintlan.
Tlen techwetskiltia

Kinextij ke amo welis tikpias se tlamantli ika amo tlen. Niman se akajya kichiw se casino ipan ini.
Kanin owala tlamatilistli
- Pascal, B. & Fermat, P. Amatlahkuilolli tlen tlatemolli tlen puntos.
- Huygens, C. De Ratiociniis in Ludo Aleae.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.