Laboratorio tlen ruleta · Laboratorio · Estadística · 8 minuto

Significancia estadística

“Significativo” kiihtosnekiya ke amo mochiyaskia ipan se malakatl melawak, amo “nelli” wan amo “kitemaka tomin”.

Tlanankililli tlen tepitsin

Se patiyotl p tlen 0.05 kiihtosnekiya ke se malakatl melawak kinextiskia tlen ijkon amo san se sepa ipan sempowalli. Tla tikinitta sempowalli malakatl, se kipanos san ijkon.

tlen nochi kiselijkej
p < 0.05
kech miakpa kiihtoa onka tlen amo onka
5% ipan sesen tlayehyekolli
tlapahtili
xikchiwa okseppa
tlen amo yeh
p(malakatl amo melawak)

Tlen yeh patiyotl p

ProbabilidadtlapowalistliProbabilidadKesky welis kisa se tlamantli, ipan 0 hasta 1 noso 0% hasta 100%. Se tlapowalli: 1/37 = 2.70%.Xikpowa nochi → tlen tikittas se tlamantli tlen moxeloa ijkon weyi noso okachi tlen tlen omotak, tla malakatl melawakskia. Kiihtoa itlah ika tlen tikpia ipan se tlen tikneltokaj, amo ika malakatl. Se patiyotl plaboratorioPatiyotl pProbabilidad ma tikitta se patlalistli tlen sanoyeh weyi noso okachi weyi ke tlen otikitak tla malakatl melawak yeskia.Xikpowa nochi → tlen 0.03 kiihtoa: se malakatl melawak kichiwa ini 3% ipan nochi. Amo kiihtoa: onka 97% probabilidad ke malakatl amo melawak. Inon ika ome monekiltiaskia tikmatis kech onka malakatl tlen amo melawaklaboratorioMalakatl tlen amo melawakSe malakatl tlen itlaixpolihkayo kichiwa ma sekin kaltsintli kipiakan okachi probabilidad ke 1/37. Amo miakpa nesi, wan san tikittas ika miak mil malakacholistli tlen tikihkuilos.Xikpowa nochi → achtopa, wan ipan se casino tlen axkan wel amo miak, ijkon se tlen kiski significativo okachi ahsokanah san ijkon opanok, amo se tlen nelli omotak.

tlen motenewamelawak?
p = 0.03 kiihtosnekiya ke se malakatl melawak kitemaka tlen ijkon 3% ipan nochikena
p = 0.03 kiihtosnekiya ke onka 97% probabilidad ke malakatl amo melawakamo
p = 0.03 kiihtosnekiya ke kaltsintli totonik mokawas totonikamo
p = 0.03 kemaj ye otikinittak 30 malakatl yeh se chikawak tlaneltililliamo; mochiya se noso ome tlen ijkon san ijkon
p = 0.03 ompa, ipan ome muestra tlen amo mosalowa tlen san se malakatlaxkan kipia ipatiw tikittas

Miak tlaixnamiktilistli

Sesen tlayehyekolli tlen tikchiwa ipan se malakatl melawak kipia 5% probabilidad tlen kipanos ika nivel 5%. Xikyehyeko sempowalli malakatl wan se kipanos. Xikyehyeko se malakatl ipan sempowalli tiempo wan se kipanos. Xikyehyeko se muestra ika 37 tlasentlalilistli tlen kaltsintlitlatekipanoloniKaltsintliSe tlen 37 kaltsintli ika tlapowalli ipan rotor. Noijki: slot, cup.Xikpowa nochi →, chikwase tlasentlalilistli tlen tlaxelollimalakatlTlaxelolliKaltsintli tlen kateh se wan seyok ipan malakatl, amo se tlapowalli tlen mosentilia ipan itlahkuilol mesa.Xikpowa nochi → wan eyi tlasentlalilistli tlen tlapalli, wan itlah kipanos. Tlapahtili: xikpehpena tlayehyekolli achtopa ma tikitta tlen tikpia, xikchiwa sepa, wan xikneltili ika tlen yankwik. Tlen tikchiwa para tiktemos se malakatl “tlen amo melawak” miakpa yeh tlen okichiw tlen kiski.

Probabilidad tlen achi se kiihtos onka tlen amo onka ika p < 0.05%
1 tlayehyekolli
5%
5 tlayehyekolli
23%
10 tlayehyekolli
40%
20 tlayehyekolli
64%
37 tlayehyekolli (se ipan sesen kaltsintli)
85%
%
042.5085%
1 − 0.95ⁿ. Tla tikyehyekoa sesen kaltsintli san yeh, achi nochipa tikahsis se tlen “significativo”.

Significancia wan kech weyi

Se muestra wel weyi welis kichiwas ma se tlen amo melawak tlen wel tepitsin mokuepa significativo. Se kaltsintli tlen kisa ika 1/36.5 ipan 1/37 yeh se nelli tlen amo kwali tlen ahsis significancia ipan se kech millón malakacholistli wan maski ijkon kipoloskia tomin ika se tlaxtlawillitominTlaxtlawilliTlen kikuepa se apuesta tlen otlatlanik, tlen moihtowa “X:1” wan okachi mokuepa apuesta.Xikpowa nochi → tlen 35 ika 1. Tlen monekiltia para se mawiltiani yeh kech weyi: se kaltsintli kisa ika 1/36 noso okachi, wan kech? Chi-cuadrada mitsilwia itlah ika malakatl; san kech kisa mitsilwia itlah ika apuesta.

Potencia

Seyok istlakatilistli yeh amo tikittas se tlen amo melawak tlen onka. Ika 1,000 malakacholistli, se kaltsintli ika 1/30 (se tlen amo melawak wel weyi) san motta achi tlahko ika nivel 5%. Itamachiwal muestra, amo tlamatilistli, kipahtia ini. Amatl tlen itamachiwal muestra kitemaka tlapowalli.

Se regla tlen kipalewia

Para ma se tlen kiihtoa malakatl amo melawak kipia ipatiw: se tlayehyekolli tlen otikpehpen achtopa, p < 0.01 wan amo 0.05, okseppa ipan se muestra tlen amo mosalowa wan ijkon weyi, wan se kech kisa ipan kaltsintli tlen okachi kisa tlen 1/34 noso okachi kemaj ye omochiw okseppa. Ini regla omopanok san se kech ipan itlahtollo mawiltilistli, wan amo kemaj, kenihki kinextiaj tlen motlalijkej ipan tlanextilistli, ipan se malakatl tlen axkan tlen kwali momapiya.

Tlatlanilli

Tleka 0.05?

Ijkon okitlalijkej pewa xiwitl 1920. Amo kipia tlen weyi; 0.01 yeh se regla tlen okachi kwali kemaj tikinitta miak malakatl.

Tla p wel tepitsin, malakatl nelli amo melawak?

Ahsokanah amo kitemaka tlen kiski san se ipan nochi. Welis yeh tlen crupier kichiwa, se istlakatilistli kemaj okihkwilojkej noso kemaj okitlalijkej. Xikchiwa okseppa.

Se tlen kiski significativo nechilwia ipan katlehwatl kaltsintli niktlalis apuesta?

Amo. Mitsilwia ke distribución amo kwali. Kenihki motlachilia tlaxelolli wan kech weyi mitsilwiaj kanin.

Ahwiyalistli ika tlapowalistli

Achtopa xikyehyeko tehwatl. Sesen tlanankililli motlatia; xiktlapo kemaj tiknekis.

  1. Ipan se malakatl ika ome ceromalakatlCeroSan se kaltsintli xoxoktik tlen amo kipia apuesta se ika se, docena noso columna; kanin owala casino iventaja. Noijki: se cero, 0.Xikpowa nochi → tlen motenewa, achtopa docenaapuestaDocena1–12, 13–24 noso 25–36, kitlaxtlawa 2:1.Xikpowa nochi → kiski 742 weltaj ipan 3,000 malakacholistli. Kech desviación estándartlapowalistliDesviación estándarRaíz cuadrada tlen varianza; kesky wehka kah se tlen kiski tlen patiyotl tlen mochiya, kenihki nochipa.Xikpowa nochi → tlatsintlan promedio ya ni, wan kech miakpa se malakatl melawak kichiwaskia?

    Xiknexti tlanankililli

    Tlanankililli Kemej 8.1 desviación estándar tlatsintlan. Se malakatl melawak kichiwaskia kemej sepa ipan 3 × 10¹⁵ weltaj, tlen kiijtoa amo keman. Tlanankililli tlen motlahkuilo ika tlatemolli kiijtoa 11.75; tohwantin tikpiaj 8.07.

    Achtopa docena kipia 12 tlen 38 kaltsintlitlatekipanoloniKaltsintliSe tlen 37 kaltsintli ika tlapowalli ipan rotor. Noijki: slot, cup.Xikpowa nochi →. Ipan 3,000 malakacholistli ipan promedio kiski 3,000 × 12/38 = 947.4 weltaj, ika se moxitinilistli tlen √(3,000 × 12/38 × 26/38) = 25.5.

    742 ya 205.4 tlatsintlan promedio: 205.4/25.5 = 8.07 moxitinilistli.

    Se malakatl melawak mokawa eyi moxitinilistli tlatsintlan kemej sepa ipan 740 weltaj; chikweyi moxitinilistli tlatsintlan, kemej sepa ipan 3 × 10¹⁵ (curva tlen campana, se lado). Tla tikyehyekoa ke akin kipowa okitak tlen okachi amo kualli tlen eyi docena, amo itla kipatla tlen moneki. Se tlen kiski kemej ni kiijtoa ke malakatl, noso tlapowalistli, amo kualli. Ipan se malakatl ika se cero nopa sanse tlapowalistli yeskia 9.0 moxitinilistli tlatsintlan (promedio 973.0, moxitinilistli 25.6).

Tlen techwetskiltia

Se ipan sempowalli malakatl melawak “significativo”. Yeh inon tlen kiihtosnekiya tlapowalli.

Se ipan sempowalli malakatl melawak “significativo”. Yeh inon tlen kiihtosnekiya tlapowalli.

Kanin owala tlamatilistli

  1. Pearson, K. “On the criterion that a given system of deviations from the probable…” Philosophical Magazine 50(302), 1900.
  2. Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1. Wiley, 3a ed., 1968. Itlapolol mawiltiani, capítulo XIV.
  3. Wizard of Odds. “Ask the Wizard”, tlahtlanilli ika ruleta. Moyankwilih 3 agosto 2026.
okitlachilihkeh 2026-09-28modelo: tlen Europa, se cerometodología ↗kanin owala ↗